

Kiedy: 24 czerwca - 3 lipca
Historia:
- Pierwszy Festiwal Kultury Żydowskiej odbył się w 1988 r. na krakowskim Kazimierzu i poświęcony był wzajemnemu poznaniu się kultur polskiej i żydowskiej.
- Obecnie popularyzuje kulturę żydowską. Uczestniczą w nim goście i artyści z całego świata, a w ramach festiwalu odbywają się liczne koncerty, spektakle, widowiska, seanse filmowe i wykłady.
Sposób obchodzenia:
- Na festiwalu prezentowana jest żydowska kuchnia, muzyka (ludowa, klasyczna, synagogalna, klezmerska i chasydzka), filmy, widowiska i wystawy. Pokazy elementów tradycji żydowskiej: hebrajskiej kaligrafii, żydowskiej wycinanki, kuchni, tańca i śpiewu chasydzkiego - to już stałe elementy programu.
Ciekawostki:
- Punktem kulminacyjnym festiwalu jest coroczny koncert “Szalom na Szerokiej" (odbywa się tradycyjnie na koniec festiwalu na ulicy Szerokiej na krakowskim Kazimierzu, występują goście z całego świata ), który gromadzi ponad 10-tysięczną publiczność.
- W Izraelu po ukończeniu szkoły średniej kobiety obowiązkowo idą do wojska (na okres ok. 2 lat, mężczyźni na 3 lata).
- W kuchni żydowskiej panuje podział na żywność koszerną (nadającą się do spożycia zgodnie z żydowskimi zasadami religijnymi) oraz niekoszerną.
Zaskocz gości kulinarnie:
- Zaproponuj menu typowe dla kuchni żydowskiej: jarzynową z kluskami z macy, zupę z dyni, falafel smażony w głębokim tłuszczu, warzywny cymes, wyśmienity karp po żydowsku.
- Przy tworzeniu wkładki do menu staraj się używać oryginalnych nazw potraw i składników.
Tematycznie:
- Zaproś do współpracy kółko teatralne z lokalnej szkoły. Zorganizuj wieczór teatralny, połączony z kulinarną ucztą, wykorzystując np. motywy znanego musicalu „Skrzypek na dachu”.
- Do menu dodaj wkładkę z propozycjami dań kuchni żydowskiej.
- Zaproś znawców tematu, aby opowiedzieli o kulturze żydowskiej, zaprezentowali i uczyli hebrajskiej kaligrafii czy wycinanek.


Kiedy: 6-14 lipca
Historia:
- Święto celebrowane jest od początku XVI w. na cześć św. Firmina – patrona Pampeluny. Jednakże to nie nabożeństwa i kiermasze przyciągają tłumy turystów. Fiesta słynie z biegu i walki z bykami, obchodzonymi corocznie już od co najmniej 200 lat.
Sposób obchodzenia:
- Trwająca około tygodnia fiesta, oferuje turystom niezapomniane wrażenia. Poranne biegi z bykami (encierro), pokazy walki byków (corridy) z matadorami, pokazy sztucznych ogni, wspaniała kuchnia hiszpańska i baskijska, obfitość sangrii - to najważniejsze elementy fiesty, czekające na jej uczestników.
Ciekawostki:
- W biegu z bykami startują wyłącznie mężczyźni – to już tradycyjny element inicjacji młodych mężczyzn. W ostatnich latach, pomimo zakazu organizatorów, kilka kobiet złamało jednak tę zasadę.
- W nawiązaniu do elementów stroju Basków, wszyscy w tym czasie ubierają białe spodnie i koszulę wraz z czerwoną apaszką, pasem i beretem.
- Walki byków odbywają się codziennie wieczorem. W show bierze udział 6 byków lub jałówek, które wcześniej uczestniczyły w encierro.
- Plaza de San Jose w Pampelunie słynie z pięciometrowego posągu św. Cecylii. Jest to obiekt, na który wspinają się śmiałkowie i skaczą w tłum.
- Hemingway umiłował sobie Pampelunę tak, że poświecił jej jedną ze swoich książek. Hiszpanie odwdzięczyli się, nazywając jedną z ulic nazwiskiem pisarza.
- W latach 1924 – 2009 odnotowano 205 poważnych wypadków tzw. „wzięcia na rogi” oraz 15 ofiar śmiertelnych.
- Długość trasy biegu z bykami to 825 m. 3 minuty i 55 sekund - tyle potrzebują byki, aby dotrzeć do areny na Plaza del Toros.
- Byki mogą rozpędzić się do 50 km/h.
Zaskocz gości kulinarnie:
- Przygotuj menu z wołowiny jako nawiązanie do corridy.
- Na przystawkę podaj różne rodzaje tapas z wołowymi wędlinami, jako zupę zaproponuj formę chłodnika z melona z suszoną szynką na wierzchu, a jako danie główne - różne części wołowiny, w formie gulaszu, pieczeni czy też z grilla.
Tematycznie:
- Zorganizuj tydzień poświęcony kuchni i kulturze hiszpańskiej. Zaproś do współpracy tancerki flamenco, muzyków i artystów.
- Kelnera ubierz w strój matadora, niech podaje danie nakryte płachtą czerwonego materiału, którą dopiero przy kliencie efektownie ściągnie – zaskoczenie gwarantowane!
- Na podkładkach na stole wydrukuj podstawowe słowa i zwroty w języku hiszpańskim, np. „Hola!” (Cześć/witaj!), bądź kulinarne, np. „Que aproveche!” (Smacznego!).


Kiedy: lipiec, sierpień – festiwale i koncerty w różnych miejscowościach
Historia:
- Historia szant nie jest dokładnie znana. Jedne źródła podają, że ich początki sięgają XIV wieku, inne wskazują na wiek XVIII i XIX.
- Ich funkcją było nie tylko zabicie nudy. Wykonywano je w odpowiednim rytmie, zsynchronizowanym z rodzajem prac. Dlatego zwane są one także „pieśniami pracy zespołowej”.
- Wraz z szantami narodził się zawód szanty mena - swoim śpiewem nadawał on tempo pracy pozostałym członkom załogi, którzy mu wtórowali.
Sposób obchodzenia:
- Co roku w Polsce odbywa się ok. stu festiwali tego typu. Szanty popularyzowane są jako oddzielny gatunek muzyczny i prezentowane przez małe grupy jako muzyka folk. Podczas takich festiwali muzyce towarzyszą konkursy, turnieje i koncerty gwiazd. W nadmorskich miejscowościach odbywają się prezentacje, parady (jachtów), zloty (żaglowców), pokazy (np. ratownictwa wodnego), regaty i inne imprezy sportowe.
Ciekawostki:
- Szanty dzielą się na kilka rodzajów. W zależności od wykonywanej pracy tempo i rytm pieśni zmieniają się od monotonnego do bardziej energetycznego np. „pompowe” – śpiewane przy wylewaniu wody z pokładu, „kabestanowe” – przy ciężkiej pracy wyciągania kotwicy, „refowe” – przy zwijaniu żagli, „fałowe” – przy rozwijaniu żagli, „brasowe” – przy zmianie kierunku.
- Najdłuższą pieśnią szantową jest „The Drunken Sailor” („Pijany marynarz”). Dziś pieśń ta liczy sobie ok. 500 wersów. W miarę upływu lat anonimowi autorzy dopisywali swoje zwrotki. Pieśń ma pochodzenie brytyjskie, w Polsce redagowana została przez Jana Kasprowa.
- Największy rozkwit pieśni marynarskich ze względu na wzmożoną żeglugę morską przypadł na XIX w. Był to czas gorączki złota, bawełnianych i herbacianych rejsów, irlandzkiej i włoskiej emigracji.
- Słowo szanty prawdopodobnie pochodzi z języka francuskiego „chanter”, co znaczy „śpiewać”.
Zaskocz gości kulinarnie:
- Przygotuj wkładkę typowo śledziową, jako że śledź to jedna z najbardziej popularnych ryb.
- Zaproponuj przystawki i dania na wiele sposobów, wykorzystaj sprawdzone przepisy, takie jak śledź z pulami, śledź w ostrym pomidorowym sosie, śledź w octowej zalewie z warzywami, śledź smażony, koreczki śledziowe, sałatki ze śledziem, tatar ze śledzia.
Tematycznie:
- Zaproś do współpracy zespoły szantowe. Zorganizuj Tydzień Pirata, a każdy, kto się przebierze lub będzie miał elementy takiego stroju, powinien dostać rabat - w szczególności dzieci.
- Przygotuj menu bogate w ryby i owoce morza.
- Pamiętaj o odpowiedniej dekoracji lokalu i przybraniu stołu. Serwetka złożona w kształt ryby będzie odpowiednim dopełnieniem klimatu morskiej przygody.


Kiedy: lipiec
Historia:
- Gion Matsuri (festiwal kultury japońskiej) to obchody o ponad tysiącletniej tradycji. Geneza obchodzenia święta sięga 869 r., kiedy w Kioto szalała zaraza. Zorganizowano wówczas procesję, aby prosić bogów o pomoc. Powtarzany regularnie rytuał stał się od tamtej pory doroczną tradycją.
- Dziś Gion Matsuri - arystokratyczna ceremonia pokazująca bogactwo Japonii - odeszła w niepamięć, festiwal jest teraz manifestacją japońskiej kultury i wabikiem dla gości z całego świata.
Sposób obchodzenia:
- Obchody Gion Matsuri to głównie długo wyczekiwana procesja, w której uczestniczy młodzież w charakterystycznych japońskich kimonach, krocząc powoli na wysokich drewnianych chodakach. W procesji pojawiają się również platformy (niektóre nawet dwupiętrowe) ciągnięte wyłącznie siłą ludzkich mięśni w rytm bębnów, dzwonków i okrzyków.
Ciekawostki:
- Gion Matsuri trwa prawie miesiąc, ale dla turystów najważniejsze są dni w okolicach 10 - 17 lipca – przeznaczone na procesję gigantycznych (nawet do 12 ton) platform hoko i yama.
- Platformy to ręcznie rzeźbione drewniane konstrukcje, ozdobione barwnikami i złotem, przedstawiające sceny z historii, życia dworskiego starożytnej Japonii, a także mitologii.
- Jedną z atrakcji festiwalu jest pokaz tańca samca i samicy białego żurawia.
- Szesnastu mężczyzn serią silnych szarpnięć stopniowo przesuwa ok. dziesięciotonową platformę.
- Niektórzy kupcy otwierają dla zwiedzających pokoje swoich domów. Jest to wyjątkowa i niepowtarzalna okazja, by zwiedzić wnętrze urządzonego w tradycyjnym japońskim stylu domu, gdyż Japończycy słyną ze skromności, a dostęp do sfery prywatnej mają tylko najbliżsi.
Zaskocz gości kulinarnie:
- Kuchnia japońska staje się coraz bardziej popularna, zaproponuj więc sushi w różnych wariantach: maki, kalifornie, nigiri, monomaki, hosomaki z dodatkiem łososia, tuńczyka, krewetek, kraba, karbowanej sałaty, avocado, zielonego ogórka, rzepy.
- Nie zapomnij użyć odpowiedniego do tego ryżu, płatków marynowanego imbiru i wasabi. Staraj się używać oryginalnych nazw.
Tematycznie:
- Przygotuj atrakcje dla gości, np. naukę pisania na cienkim pergaminie, lub zaproś osobę znającą język japoński, która przy specjalnym stoliku będzie pisać imiona gości. Wręcz taki prezent przy wyjściu lub przy podawaniu rachunku gościowi.
- Urządź pokaz przygotowywania sushi. Pamiętaj o kilku daniach kuchni japońskiej w Twoim menu.
- Ubrane w kimono kelnerki lub kelnerzy przebrani za samurajów na pewno wzbudzą zainteresowanie.